بصير احمد دولت آبادى

466

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

عبد الولى را در خانه‌هاىشان دستگير ساختند و بدون مواجه شدن با هيچ‌گونه مخالفت بر كشور دست يافتند . » « 1 » بدين‌سان طومار حكومت شاهى كه از سال 1747 م در اين منطقه آسيا به وجود آمد و اسم افغانستان را جزو تاريخ سياسى جهان كرد ، سرانجام در سال 1352 هجرى شمسى ( 1973 م ) با يك سازش خانوادگى خاتمه يافت . متأسفانه هنوز مورخان و درباريان گذشته ، راز اصلى اين تغيير را برملا نكرده‌اند و فرضيات مربوط به عوامل و انگيزه‌هاى كودتا صرف بر پايهء تحليلهاى سياسى استوار است نه بر استناد و مدارك تاريخى . واضح و روشن است كه بررسى تاريخ چهل‌سالهء زمامدارى ظاهر خان در اين چند صفحه نمىگنجد . صرف فهرستى از تغيير و تبديل دولتها ارايه شد و تمام زواياى تاريك قراردادها و ارتباطات از قلم ماند . جمهورى داوود خان بر خلاف ديگر كشورها ، در افغانستان هرقدر به زمان حاضر نزديك‌تر شويم ، به همان اندازه دچار كمبود معلومات اسناد و مدارك رسمى خواهيم بود . شايد علت اساسى اين باشد كه در افغانستان همواره حوادث را بعد از وقوع و سپرى شدن زمان آن يادداشت مىكنند ، در حالىكه در ساير كشورها حوادث لحظه‌به‌لحظه از سوى رسانه‌هاى خبرى و مطبوعات دنبال شده و ضبط مىشود . در كشور ما حوادث طبق دلخواه حكومت و سليقهء نويسندگان ، تحت تأثير شرايط موجود بعد از

--> ( 1 ) . افغانستان در پنج قرن اخير ، ص 772 .